Bij verbindende communicatie gaat het niet alleen om hoe jij je uit, maar ook om hoe je luistert. Empathisch luisteren betekent dat je met aandacht bij de ander blijft en probeert te horen welke gevoelens en behoeften onder zijn of haar woorden zitten – ook als die woorden eerst erg “jakhalsachtig” klinken.
-
Wat is empathisch luisteren?
-
Je luistert verder dan de letterlijke zinnen. Achter “jij denkt nooit aan mij” hoor je bijvoorbeeld pijn, teleurstelling of het verlangen om gezien te worden. Je probeert te begrijpen wat er raakt aan de situatie, zonder meteen te verdedigen, adviseren of beoordelen.
-
Empathisch luisteren betekent niet dat je het automatisch eens bent, maar wel dat je erkenning geeft: “ik hoor dat dit je pijn doet” of “ik zie dat dit voor jou belangrijk is”.
-
-
Giraffenoren opzetten
-
Met giraffenoren luister je naar drie dingen: wat is er gebeurd vanuit het perspectief van de ander, wat zou die kunnen voelen, en welke behoefte zou daar kunnen spelen (respect, ruimte, steun, duidelijkheid…).
-
Soms helpt het om dit voorzichtig te verwoorden: “Ben je boos omdat je nood hebt aan meer inspraak?” De ander kan dat bevestigen of corrigeren; in beide gevallen toon je dat je probeert te begrijpen. Zo ontstaat eerder verbinding dan verdediging.
-
-
Waarom dit verschil maakt
-
Veel problemen blijven vastzitten omdat niemand zich echt gehoord voelt. Echte aandacht kan op zich al iets “ontspannen”: wat onbespreekbaar leek, wordt bespreekbaar zodra iemand de tijd neemt om te luisteren.
-
Vanuit zo’n luisterhouding wordt het makkelijker om samen te zoeken naar volgende stappen waarin ieders behoeften meetellen, in plaats van te blijven botsen op standpunten.
-
Kijk terug op een recent gesprek dat moeilijk liep.
-
Hoe zou dat gesprek eruitzien als jij daar met giraffenoren had gezeten?
-
Wat denk je dat de ander voelde en nodig had, los van de woorden die hij of zij gebruikte?
Met deze drie processen – zelfempathie, eerlijk uiten en empathisch luisteren – heb je een praktische kapstok om de bouwstenen van verbindende communicatie in je dagelijks leven mee te nemen.