In de tweede bouwsteen gaat het om herkennen wat er in je omgaat én dat ook zo helder mogelijk onder woorden brengen. Gevoel kan zich tonen als emotie (boos, blij, bang), als lichaamssensatie (druk op de borst, knoop in de maag) of als algemene gemoedstoestand (onrustig, leeg, opgejaagd).
Veel mensen vinden het spannend om gevoelens te tonen. Soms verstoppen we ons achter scherpe uitspraken (“ik heb het gevoel dat ik met een muur getrouwd ben”) die voor de ander vooral als kritiek klinken. Wanneer je eerlijk zegt wat je voelt (“ik voel me eenzaam / geraakt / verdrietig”), laat je jezelf zien. Dat maakt je kwetsbaar, maar het geeft de ander ook iets om werkelijk mee in contact te komen.
In verbindende communicatie helpt het om woorden te gebruiken die echt naar gevoelens verwijzen, in plaats van vage labels. “Het voelt goed” is bijvoorbeeld weinig informatief: gaat het over opluchting, blijdschap, rust, trots? Hoe concreter je bent, hoe makkelijker de ander kan afstemmen op wat er speelt bij jou.
Let ook op zinnen met “ik heb het gevoel dat…”. Vaak beschrijven die in de praktijk geen gevoel, maar een gedachte of oordeel over jezelf of de ander. “Ik voel me geen goede gitarist” zegt vooral iets over hoe jij je prestaties beoordeelt; het achterliggende gevoel kan bijvoorbeeld schaamte, frustratie of teleurstelling zijn.
Bij deze bouwsteen staat “ik-taal” centraal. Je spreekt vanuit jezelf: “ik ben teleurgesteld”, “ik ben bang”, “ik voel me onzeker”. Je maakt daarmee duidelijk dat het gaat over jouw beleving. De ander kan jouw gevoel niet ontkennen; die kan er hoogstens naar luisteren of op reageren. Dat is een groot verschil met zinnen als “jij stelt mij teleur”, waar de ander zich sneller aangevallen en schuldig voelt.
Verbindende communicatie nodigt uit om gedachten, oordelen en gevoelens uit elkaar te houden. Dat vraagt oefening, maar zodra je die laag van echte gevoelens beter leert benoemen, wordt het veel makkelijker om op een wezenlijke manier contact te maken – met jezelf én met anderen.